↑ Terug naar Geschiedenis

Yde

Yde is een dorp in de gemeente Tynaarlo in de Nederlandse provincie Drenthe.
Het dorp heeft bijna 900 inwoners en ligt rond een brink die, gerekend naar de afmeting van het dorp, verhoudingsgewijs zeer groot is. Het dorp vormt een geheel met De Punt en wordt in de volksmond dan ook vaak aangeduid als “Yde-De Punt”.

Yde komt in oude bronnen voor onder de naam Ide, Yde, IJde, Idon, Ida, IJda, IJ en op zijn Drents Ie. De naam kan afgeleid zijn van iwithja, wat een groep taxusbomen betekent. Ook kan het afgeleid zijn van de persoonsnaam Aida of Ide, van oorsprong uit Scandinavië.

De eerste keer dat, voor zover bekend is, Yde met name genoemd wordt in een oorkonde is in het jaar 1207 waarin Gelmarus van Yde (Gelmarus van Ide) als getuige genoemd, samen met Rudolf en Mense van Peize, Hendrik van Norg, Barthold van Eelde en Wesensz van Bunne bij de overdracht van de kerken van Steenwijk en Borne (Overijssel) en de kapel in Westerbork door Fredericus, abt van het klooster Ruinen aan de Bisschop van Utrecht. Fredericus kreeg hiervoor in ruil de kerk van Beilen. Het betrof hier een belangrijke transactie en uit het feit, dat Gelmarus (Galmarus) de overeenkomst mede ondertekende valt op te maken, dat hij een vrij invloedrijk persoon was.

Yde was toen een kleine nederzetting of gehucht van ongeveer 14 boerderijen. De nederzetting ligt op een hoge zandrug tussen de stroomdalgebieden van de Drentse Aa en de Runsloot en het ontwikkeld zich als een esdorp met drie brinken en kleine akkers (esakkers) bij het dorp en graslanden (madelanden) in de laaggelegen stroomdalgebieden ten westen en ten oosten van het dorp. Buiten de esakkertjes lagen grote heidevelden met hoge zandduinen, venen en kleine bossen. Eeuwenlang woonden er alleen maar boeren

Meisje van yde

Op 12 mei 1897 werd bij het afgraven van een veenheuvel in de buurt van het dorpje Yde in Drenthe een zwart hoofd met rossig haar gevonden. De werklieden verstopten het onder wat heideplaggen, maar drie dagen later haalde hun macabere vondst toch de krant. Op 21 mei waarschuwde de burgemeester van het nabijgelegen Vries …

Bekijk pagina »

Werkkamp Yde

In voormalig café Brinkman in Yde is in augustus 2013 een blik met daarin 68 brieven uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. De brieven zijn van Friese mannen die tijdens de oorlog in het strafkamp van Yde zaten. In de brieven bedanken ze het echtpaar Timmer van het dorpscafé, dat gevangenen tijdens de oorlog extra eten …

Bekijk pagina »

Breukeboom

In de Breukenweg staan, bij een voormalige smidse, twee breukenbomen. Dit zijn heilige bomen die lijders aan breuken kunnen genezen, als men aan het volksgeloof waarde hecht. In het verleden gingen breuklijders naar Yde naar de smid Willem Nijenhuis. Zij moesten drie spijkers in de boom slaan, terwijl de smid zijn spreuk murmelde. Als de schors over …

Bekijk pagina »

De Windlust

Molen De Windlust was een stellingmolen, gebouwd in 1896 en gesloopt in 1961. Een windmolen met als functie korenmolen. In de archieven wordt al gesproken van een molen van het klooster van de Bunner Orde in 1478. Dit was mogelijk een watermolen, die langs een beekje heeft gestaan. In 1896 is de molen in Yde …

Bekijk pagina »